Tuesday, 09/08/2022 - 04:41|
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG NĂM HỌC MỚI 2019-2020

“Túi nilon – Hiểm họa của môi trường và sức khỏe” (kì 1)

Mục tiêu giải quyết tình huống

Bằng những kiến thức liên môn và kiến thức thực tế để thuyết trình, tuyên truyền cho mọi người thấy được tác hại của việc sử dụng túi nilon trong cuộc sống hằng ngày và kêu gọi mọi người những hành động đúng để góp phần bảo vệ môi trường sống.

1. Tên tình huống:

Túi nilon – Hiểm họa của môi trường và sức khỏe

 

2. Mục tiêu giải quyết tình huống

Bằng những kiến thức liên môn và kiến thức thực tế để thuyết trình, tuyên truyền cho mọi người thấy được tác hại của việc sử dụng túi nilon trong cuộc sống hằng ngày và kêu gọi mọi người những hành động đúng để góp phần bảo vệ môi trường sống.

3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống

a) Tổng quan (về vấn đề đặt ra)

Theo các nhà khoa học về môi trường, trên thế giới, cứ mỗi phút có 1.000.000 chiếc túi nilon được sử dụng. Túi nilon đã trở nên quen thuộc trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của mỗi gia đình. Trong các thùng rác của mỗi gia đình, thường xuyên có túi nilon. Túi nilon như một sản phẩm tất yếu trong đời sống của mỗi người dân bởi sự tiện dụng của nó.

Túi nilon được sử dụng rộng rãi trong cuộc sống

Sẽ nhiều người nghĩ rằng dùng xong thì vứt đi thôi. Túi nilon phổ biến trên thị trường hiện nay chủ yếu là dạng túi xốp, mỏng, dễ rách và giá rẻ nên chỉ được sử dụng một lần rồi vứt. Chẳng có mấy người giặt, phơi khô để dùng lại chúng lần thứ hai. Chúng ta chỉ sử dụng túi nilon trong thời gian rất ngắn có thể chỉ là vài phút có thể chủ yếu chỉ dùng đựng hàng hóa từ chợ, siêu thị về tới nhà là được ném luôn vào sọt rác dù có thể chưa vấy một vết bẩn hay một lỗ thủng. Hiện tại những người đi thu lượm vỏ chai cũng không thu gom túi nilon để bán vì nó không được giá và rất mất công thu lượm. Chúng ta dễ dàng nhận thấy số lượng không nhỏ túi nilon sau khi sử dụng được con người vứt thẳng ra đường. Vì thế chúng ta ra đường nhìn đâu cũng thấy túi nilon, ở mọi nơi: ở gốc cây, dưới lòng đường,... Đặc biệt ở các đô thị, các khu vui chơi giải trí, đâu đâu cũng thấy túi nilon.

                                                                                     

b) Các kiến thức liên quan đến tình huống

Toán học, Địa lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, GDCD, Mỹ thuật, Tiếng Anh, công nghệ, Tin học.

4. Giải pháp giải quyết tình huống

a) Giải pháp 1: Thống kê tỉ lệ người sử dụng bao nilon

Tham khảo trên báo chí để có các báo cáo số liệu về vấn đề sử dụng túi nilon trong cuộc sống hằng ngày.

b) Giải pháp 2: Giải thích tác hại của bao nilon

Những kiến thức liên môn được sử dụng:

- Toán học: Tính toán để đưa ra những con số chính xác.

- Địa lí: Việc sử dụng túi nilon ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống tự nhiên. Biến đổi khí hậu. Biểu đồ minh họa.

- Hóa học: Việc sử dụng túi nilon ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

- Sinh học: Tác hại của túi nilon

- Ngữ văn: Trình tự lập luận của bài văn nghị luận, sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho bài văn

- Tiếng Anh: Các từ Tiếng Anh sử dụng trong bài: Reduce, reuse, recycle …

- Giáo dục công dân: Tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống của chúng ta; tuyên truyền về luật VSATTP, luật bảo về môi trường.

- Mĩ thuật: Học sinh vẽ tranh tuyên truyền. Chủ đề “Túi nilon tác hại không nhỏ đến môi trường sống”, Chủ đề “3T và chất thải nguy hại”, Cuộc thi chế tạo các sản phẩm, mô hình hữu ích từ vật liệu phế thải với tên gọi “Sức sống mới từ phế thải”, Cuộc thi thiết kế thời trang từ vật liệu phế thải “Nét đẹp 3T”

- Công nghệ: Cách bọc/gói thức ăn, thực phẩm bằng lá chuối, lá sen….

- Tin học: Sử dụng word, powerpoint, photoshop, sử dụng internet

c) Giải pháp 3: Tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường từ bao nilon

Do con người sử dụng không hợp lí túi nilon là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường.

d) Giải pháp 4: Nêu ra những biện pháp giảm gây ô nhiễm từ bao nilon

Từ thực trạng hiện nay cần đưa ra những giải pháp hạn chế tác hại của túi nilon

5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống

a) Thống kê tỉ lệ người sử dụng bao nilon

Theo một khảo sát của cơ quan môi trường, trung bình một người Việt Nam trong 1 năm sử dụng ít nhất 30 kg các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa. Từ 2005 đến nay, con số này là 35 kg/người/năm. Năm 2000, trung bình một ngày, Việt Nam xả khoảng 800 tấn rác nhựa ra môi trường. Đến nay, con số đó là 2.500 tấn /ngày và có thể còn hơn.

 

Kết quả thăm dò của Trung tâm Hỗ trợ Ứng phó Biến đổi khí hậu (SCC), đối với 200 khách hàng: Một hộ gia đình trung bình dùng tới 11,3 túi nilon/ ngày.

Sau đây là kết quả thăm dò dư luận:

* Gia đình bạn có sử dụng túi nilon khi đi chợ, đi mua hàng, đựng đồ đạc không?

Có: 100%

Không: 0%

* Mỗi ngày gia đình bạn sử dụng hết bao nhiêu túi nilon?

Dưới 5 cái: 55%

Từ 6- 10 cái: 36%

Trên 10 cái: 9%

* Bạn có bao giờ nghe nói đến tác hại của việc sử dụng túi nilon?

Biết rất rõ: 56%

Thỉnh thoảng: 42%

Chưa bao giờ: 2%

* Sau khi mua hàng về, bạn xử lí thế nào với túi nilon?

Vứt ra sọt rác: 71%

Rửa sạch để lần sau dùng lại: 19%

* Theo bạn, chúng ta có nên sử dụng các loại túi thân thiện môi trường thay cho túi ni lông?

Có: 98%

Không cần thiết: 2%

Qua thống kê trên, đủ để chúng ta khẳng định Việt Nam là một trong số các nước sản xuất nhiều túi nilon các loại và cũng là quốc gia dùng túi nilon lãng phí nhất. Tính trung bình mỗi gia đình ở Việt Nam dùng không dưới 10 chiếc túi nilon để sử dụng hằng ngày. Túi nilon được sử dụng xong liền bị vứt vào sọt rác, cống rãnh, mương thoát nước, vườn hoa, vỉa hè, lòng đường... Bất cứ chỗ nào có bóng dáng con người là nơi đó có túi nilon. Con người đang biến một vật dụng tiện lợi, rẻ tiền như túi nilon thành một thảm họa ô nhiễm môi trường.

Ở các nước phát triển, từ vài thập niên nay, các nhà khoa học đã lên tiếng nói không với túi nilon. Nhiều quốc gia đã khuyến khích người dân dùng các loại túi “thân thiện môi trường”.

Vì vậy, để tuyên truyền đến mọi người “Vì sao không nên sử dụng túi nilon trong cuộc sống hằng ngày”,

b) Kiến thức tích hợp để giải quyết vấn đề

  • Giải thích tác hại của bao nilon

Túi nilon là sản phẩm thành công của ngành công nghiệp hóa dầu với nhiều mẩu mã và tiện ích. Công nghệ phát triển, giá của những chiếc túi nilon rẻ hơn so với các loại túi khác, vì thế người ta đã sử dụng rộng rãi và phổ biến đến mức mua bất kì loại hàng hóa nào, bạn cũng dễ dàng nhận được túi nilon từ người bán hàng.

Ngày nay, túi nilon đã trở lên quen thuộc trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của cộng đồng. Với ưu điểm bền, chắc, tiện dụng và giá thành thấp, túi nilon, đặc biệt là các loại túi siêu mỏng được sử dụng phổ biến và hầu như có mặt ở mọi nơi từ của hàng bán rau, dưa cà muối đến các siêu thị và những trung tâm thương mại lớn, ngay cả ở của hàng bán cháo dinh dưỡng dành cho trẻ em cũng là mặt hàng khá quen thuộc.

Tuy nhiên, những ảnh hưởng của nó đến môi trường và sức khoẻ là rất lớn nhưng hầu như chúng ta không ai chú ý đến.

1. Túi nilon chứa nhiều thành phần độc hại với sức khỏe của con ngươnif và môi trường

Túi nilon gây tác hại ngay từ khâu sản xuất bởi vì việc sản xuất túi nilon phải sử dụng nguyên liệuđầu vào là dầu mỏ và khí đốt, và các chất phụ gia chủ yếu được sử dụng là chất hoá dẻo, kim loại nặng, phẩm màu… là những chất cực kỳ nguy hiểm tới sức khoẻ và môi trường sống của con người, do đó trong quá trình sản xuất nó sẽ tạo ra khí CO2 làm tăng hiệu ứng nhà kính, thúc đẩy biến đổi khí hậu toàn cầu.

 

2.Túi nilon góp phần làm ô nhiễm nguồn nước và làm đất bạc màu

Theo các nhà khoa học, túi nilon được làm từ những chất khó phân huỷ, khi thải ra môi trường phải mất hàng trăm năm đến hàng nghìn năm mới bị phân huỷ hoàn toàn.

Sự tồn tại của nó trong môi trường sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đất và nước bởi túi nilon lẫn vào đất sẽ ngăn cản ôxi đi qua đất, gây xói mòn đất, làm cho đất bạc màu, không tơi xốp, kém chất dinh dưỡng, từ đó làm cho cây trồng chậm tăng trưởng.

3. Khi đốt túi nilon sẽ sinh ra những khí cực độc gây nhiều bệnh nghiêm trọng cho con người

Nghiêm trọng hơn các nhà khoa học còn phát hiện ra rằng từ đất và nước bị ô nhiễm bởi túi nilon sẽ ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới sức khoẻ con người.

Thực tế nhiều loại túi nilon được làm từ dầu mỏ nguyên chất khi chôn lấp chúng dưới đất sẽ ảnh hưởng tới môi trường đất và nước còn đốt chúng sẽ tạo ra khí thải có chất độc dioxin và Fura gây ngộ độc, ảnh hưởng tuyến nội tiết, gây ung thư, giảm khả năng miễn dịch, rối loạn chức năng tiêu hoá và các dị tật bẩm sinh ở trẻ nhỏ,…và đặc biệt trong một số loại túi nilon có lẫn lưu huỳnh, dầu hoả nguyên chất khi đốt cháy gặp hơi nước sẽ tạo thành axít Sunfuric dưới dạng các cơn mưa axit rất có hại cho phổi.

4. Rác thải từ túi nilon tạo thành nhiều ổ dịch bệnh

Túi nilon kẹt sâu trong cống rãnh, kênh rạch còn làm tắc nghẽn gây ứ đọng nước thải và ngập úng. Các điểm ứ đọng nước thải sẽ là nơi sản sinh ra nhiều vi

khuẩn gây bệnh, bên cạnh đó túi nilon còn làm mất mỹ quan tới cảnh quan.

5. Túi nilon dùng một lần gây lãng phí kinh tế cho toàn thế giới

Trong trào lưu chung của Thế Giới các túi nilon chủ yếu sử dụng một lần rồi bị thải ra môi trường ngày một gia tăng. Việc này không chỉ gây lãng phí về kinh tế mà còn là hiểm họa khôn lường cho nhân loại.

6. Dùng túi nilon đựng đồ ăn nóng sẽ sinh ra nhiều chất độc hại cho cơ thể.

Theo phân tích của ông Nguyễn Khoa, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ hóa học: thì túi nilon được làm từ nhựa PTE không độc nhưng các chất phụ gia thêm vào để làm túi nilon mềm, dẻo, dai lại vô cùng độc hại. Nếu đựng đồ nóng bắt đầu từ 70-80 độ C thì những chất phụ sẽ có phản ứng phụ và khó mà biết được nó độc hại đến đâu.

Hàng ngày, chúng ta cũng ít biết đến thông tin: những túi nilon nhuộm màu xanh đỏ đầy rẫy ngoài chợ nếu đựng thực phẩm đã chế biến sẽ gây độc cho thực phẩm do chứa các kim loại như chì, cadimi (những chất gây tác hại cho bộ não và là nguyên nhân chính gây ung thư).

Ở Việt Nam túi nilon chủ yếu làm bằng nhựa PE (polyetylen) hoặc nhựa PP (pô-li-prô-pi-len) có nguồn gốc từ dầu mỏ. Thành phần các loại nhựa này không chứa độc nhưng các chất phụ gia làm mềm dẻo lại ảnh hưởng đến môi trường và gây độc cho sức khỏe con người. Vì thế nilon có đặc điểm là không thể tự phân hủy, nó có thể tồn tại từ 20 năm đến trên 5000 năm nếu không bị thiêu hủy.

Đối với môi trường, túi nilon gây hại môi trường bởi đặc tính không phân hủy của pla-xtíc. Theo các nhà khoa học, túi nilon lẫn vào đất làm cản trở quá trình sinh trưởng của các nhà loài thực vật bị nó bao quanh, cản trở sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn ở các vùng đồi núi. Túi nilon bị vứt xuống cống làm tắc các đường dẫn nước thải, làm tăng khả năng ngập lụt của các đô thị về mùa mưa. Sự tắc nghẽn hệ thống cống rãnh làm cho muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh. Túi nilon trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải.

Bản thân túi nilon qua sử dụng đã là rác thải, song cái đặc biệt của loại rác thải này là lại thường được dùng để gói, đựng các loại rác thải khác, rác đựng trong những túi nilon buộc kín sẽ khó phân hủy và sinh ra các chất NH3, CH4, H2S là những chất gây độc hại cho sức khỏe con người. Đặc biệt túi nilon màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại như chì, ca-đi-mi gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi. Nguy hiểm nhất là khi các túi nilon thải bỏ bị đốt ở nhiệt độ cao, các chất dẻo có thể tác dụng với các chất xúc tác ô-xít kim loại vốn có sẵn trong rác, giải phóng khí PCBs (pô-li-clo-bi-phê-nin) có khả năng chuyển hóa thành đi-ô-xin. Khi chất thải pla-xtíc bị đốt, các khí độc thải ra chứa thành phần các-bon có thể làm thủng tầng ô-zôn, khói do đốt nilon có thể gây nhiễm độc CO, gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.

Nếu tái chế thì gặp phải các khó khăn như người dọn rác thường không hào hứng thu gom túi nilon vì chúng quá nhẹ (khoảng 1000 bao mới được 1 kg), mà giá thành túi nilon tái chế quá đắt, thường gấp 20 lần giá thành sản xuất một túi mới. Đặc biệt các con-ten-nơ đựng túi nilon cũ để tái chế rất dễ bị ô nhiềm. Nếu sơ ý để một túi nilon cũ còn sót vài cuống rau đi tái chế là có thể làm cho cả một con-ten-nơ chở túi nilon hủy bỏ. Vì vậy xử lí túi nilon là một vấn đề nan giải.

  • Tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường từ bao nilon

Hiện chưa có số liệu thống kê chính thức về số lượng túi nilon được sử dụng ở Việt Nam nhưng ấn tượng chung là rất lớn và chưa được quản lý ở hầu hết tất cả các khâu của vòng đời túi nilon: từ sản xuất, lưu thông phân phối, sử dụng cho đến thải bỏ, thu gom, xử lý. Theo khảo sát của cơ quan môi trường, trung bình một người Việt Nam trong 1 năm sử dụng ít nhất 30kg các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa. Từ 2005 đến nay, con số này là 35kg/người/năm.

                                                                                                          (còn tiếp)

Tác giả: Trần Ngọc Hoàng
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 2
Hôm qua : 20
Tháng 08 : 181
Năm 2022 : 7.296